Naasten van mensen met psychisch kwetsbaarheid overbelast?

Forums Naasten van mensen met psychisch kwetsbaarheid overbelast?

  • Dit onderwerp bevat 1 deelnemer en 0 reacties.
  • Post
  • Petra
    Sleutelbeheerder

    Naasten van mensen met psychisch kwetsbaarheid kunnen het gevoel hebben overbelast te zijn , door het soms beperkt ziekte inzicht van hun dierbare en beperkingen in het sociaal functioneren en daarmee wordt de loyaliteit om te kunnen steunen opgerekt.Emotionele belasting die mensen ervaren kan verwoord worden in gevoelens van onmacht, verdriet en frustratie.

    In de praktijk ontdekken we veel diepere lagen maar wat zegt onderzoek daarover.

    In gesprek met…

    Drs. Hanneke Claassens, Promovenda, docent en lid curriculum commissie
    Fontys Hogeschool Sociale Studies & Lectoraat Sociale Veerkracht

    Hanneke heeft promotie onderzoek gedaan naar naasten beleid en deelt haar inzichten van haar onderzoek en visie over naasten.

    Welke impact maakt psychisch kwetsbaarheid op naasten?

    Naasten worden gezien als steunsysteem en als dat steunsysteem bezwijkt dan hebben we een probleem.Ze zijn geen steun systeem, ze zijn familie, die ongevraagd steun moeten bieden.Maar praten over het niet meer redden roept soms angst op of boosheid, in ieder geval weerstand.

    Je kunt je afvragen, waar stopt de psychisch kwetsbaarheid en waar begint de persoon.

    Hoe ons systeem nu is ingericht lijkt het er op dat als je een diagnose hebt ,je recht hebt op zorg, recht op aandacht en ondersteuning met visies en protocollen. Voor naasten is er geen visie die ondersteunt. Naasten hebben geen ondersteuningsteam en geen regie.

    We verwachten best veel van een naaste door het idee van eigen kracht. Maar ondertussen moet een naaste veel teleurstellingen verwerken en tegelijkertijd blijven handelen.Dat zijn nog al 2 grote opdrachten, zelf je leven leiden en steun bieden omdat je onderdeel bent van het steunsysteem.

    Wat kan betekenen dat je ondergeschikt bent aan de ander omdat iemand in zorg centraal staat. Als naasten als steunsysteem worden gecategoriseerd dan heb je te ondersteunen en lever je een dienst aan de ander.

     

    Levend verlies

    Naasten kunnen te maken hebben met levend verlies, omdat de persoon die hij of zij ooit was, er niet meer is, qua persoonlijkheid.Door de jaren heen kan een naasten geleidelijk veranderen door het voortdurend aanpassen aan het gedrag van degene met psychisch kwetsbaarheid. Ook als is de psychisch kwetsbaarheid te hanteren of weg, dat betekent niet dat de relatie weer als de oude is.Periodes van stress hebben hun sporen achter gelaten. Dit is ook levend verlies.

    Dit is geen verwijt naar hulpverleners.

    Vanuit alle goede bedoelingen, hulpverleners kunnen door hun taalgebruik naasten tot steunsysteem maken ‘Ik geef mijn studenten mee om wat meer bescheiden te zijn als hulpverlener en te realiseren dat je van de hele dia die naasten dagelijks mee maken, een frame mee krijgt’. Als hulpverlener blijf je een passant.Daarbij is het goed om te beseffen dat, als de hulpverlening langs komt , er een theater tijdelijk wordt opgetuigd. Naasten werken daar ook aan mee omdat er vaak sprake is van schaamte en het niet willen verraden van de ander.

     

    Welke handvatten zijn nodig?

    Er wordt gemakkelijk advies gegeven om los te laten.

    Citaat uit het promotie onderzoek van Hanneke van een moeder:

    “Ik laat pas los als iemand vangt en niemand vangt zo als ik zal vangen”

     

    Sjef de Vries, Ontwikkelaar van sociaal werk theorie en methodologie, vertelt in het onderstaande artikel over common factors

    Het beschrijft hoe herstel voor naasten mogelijk is als we vanuit de sociale context denken

    Wat werkt en hoe? Het gemeenschappelijke factorenmodel als basis voor psychosociale ondersteuning in sociaal werk

    Een essentieel aspect van sociaal werk is de contextuele visie: hoe problemen en oplossingen zijn ingebed in de sociale omgeving en het dagelijkse leven van mensen.                                                                                                                                                                                                            De integrale ondersteuning van mensen in en met hun sociale context is de concretisering daarvan. Het medische model daarentegen de-contextualiseerd mensen, het vertaalt vaak levensproblemen in psychologische problemen die kunnen worden “hersteld”, los van de context waarvan ze deel uitmaken en van de mensen die kunnen bijdragen aan de oplossingen ervan.

    Klik hier voor het artikel van Sjef de Vries

    Investeer in het netwerk dicht om de persoon heen ,in plaats van het standaard netwerk als een sportclub of inloop ochtend .Denk na over hoe de relatie ooit is begonnen, bijvoorbeeld vader en dochter, broer en zus. Deze relatie bestond al langer voordat de hulpverlening in beeld kwam. Kijk dus vooral naar deze lange baan relaties.

    Neem het hele verhaal en daarmee de context mee van een naaste. Er is veel meer empathie nodig, het idee dat een naaste gezien en gehoord voelt. Bespreek wat je van elkaar verwacht.Heb oog voor de rollen van de verschillende familieleden.Zoek naar de overlappende consensus, waar ligt jouw grens en waar ligt de mijne. Naasten mogen ook hun emoties uiten en grens aangeven.

    Heel veel zit in taalgebruik, als je praat over een “overspannen” moeder waar je als hulpverlener last van hebt dan stigmatiseer je iemand die bezorgd is om haar kind bijvoorbeeld. We worden allemaal opgeleid om de cliënt centraal te stellen, maar we mogen veel meer zicht gaan krijgen hoe het is om naasten te zijn.

    Welke stigma’s brengt het met zich mee?

    Volgens de labeltheorie gaat iemand die een label opgeplakt krijgt zich er naar gedragen.

    De etiketteringstheorie ,modificeerde labeltheorie, houdt zich bezig met hoe de zelf identiteit en het gedrag van individuen wordt bepaald of beïnvloed door termen die gebruikt worden om ze te beschrijven of te classificeren, en wordt geassocieerd met het concept van een zichzelf waarmakende voorspelling (self-fulfilling prophecy) en stereotypering.

    Interessant onderzoek door Mieke Verhaeghe over stereotypering:

    Het labeling perspectief wijst al tientallen jaren op de negatieve gevolgen van etikettering. In zijn oorspronkelijke vorm (Scheff, 1966) stelde het labeling perspectief, toegepast op mentale gezondheid, dat etiketteren enerzijds bijdraagt tot de creatie van deviant gedrag: psychisch gestoord is diegene die door de samenleving zo genoemd wordt. Anderzijds houdt het dit gedrag in stand. Het labelen van personen met psychische moeilijkheden als psychiatrisch patiënt duwt mensen blijvend in de rol van psychisch zieke. De ervaring van verwerping en discriminatie leidt tot nog meer psychische moeilijkheden en kan negatieve gevolgen hebben voor iemands werk, vriendschappen, familierelaties en partnerkeuze (Link, 1982)

    Mieke Verhaeghe is licentiaat in de sociologie en werkt als wetenschappelijk medewerker voor de Vakgroep Sociologie van de Universiteit Gent.

    Lees hier meer over labeling perspectief

    Naasten hebben te maken met ander stigma’s .Zij worden als de veroorzaker gezien van stress en /of de problemen ,maar dit is een causaliteit die nooit onderzocht is en door de eenzijdige informatie van de persoon in zorg is er vaak al een vastomlijnde beeldvorming over de familie ontstaan.

    Naasten wordt gevraagd of zij een EDIS wil invullen(Emotionele Druk bij Informele Zorg),dat is een vink lijst.Het wordt een instrumenteel geheel als we het alleen maar over taken hebben. Het gaat dan veel meer over de taaksturing van de informele zorg dan de emotionele belasting. We hebben echt een ander zorgsysteem nodig.

    Het lijkt er op dat door het werken met vink lijsten en protocollen overzicht geeft en alles goed te kaderen valt.Als naasten signalen willen delen met hulpverlening dan wordt deze informatie niet meegenomen ,terwijl ze wel recht hebben om gehoord te worden, als reden wordt bijvoorbeeld gegeven dat het niet binnen de indicatie past.

    We denken in verhokking en je drijft hiermee een wig als je denkt in oorzaak en gevolg

     

    Hoe kunnen naasten ondersteuning krijgen bij hun herstel

    Dat de persoon met psychisch kwetsbaarheid zo goed mogelijk hersteld in zijn omgeving is belangrijk maar ook dat naasten goede ondersteuning krijgen.

    Belangrijk om meer zicht te krijgen wat het is om naasten te zijn, denk als mens, wat zou het met jou doen?                                                      Erken dat niemand de vuile was wil buiten hangen maar voeg in, kijk wat er in huis gaande is.Erken dat iemand ook gewoon mens is die in een rol spanning kan zitten waar degene helemaal niet om gevraagd heeft.

    Als hulpverlener kun je geneigd zijn om uit te leggen waar bepaald gedrag vandaan komt en er iemand niets aan kan doen. Dat betekent nog niet dat een naaste niet boos kan worden, dat het in orde is.Heb oog voor de rollen van de gezinsleden, zij kunnen niet alleen maar ondersteunen.                                                                                                                                                                                                                                    En vraag eens; hoe is het eigenlijk voor jou? Laat iemand zijn volledige verhaal vertellen i.p.v. de fragmenten die je nodig hebt.

    Zet de verwachting management centraal en niet alleen de cliënt. Kijken naar de menselijke maat en ga weer het gesprek met elkaar aan.Mensen zo goed mogelijk laten herstellen in en met zijn omgeving en goede ondersteuning bieden, ook voor naasten

    Open dialoog Finland

    [embed]https://www.youtube.com/watch?v=q7Xj54MVvaA[/embed]

    Uitleg Finse methode om psychose te behandelen met netwerk door Psychiater Dirk Corstens

    Klik hier voor het artikel open dialoog van Psychose net

Reageer op: Naasten van mensen met psychisch kwetsbaarheid overbelast?
Mijn informatie: